Yeme Bozuklukları
Çocuklarda ve bebeklerde yeme bozuklukları, sağlıklı beslenme, bebek ile ebeveyni arasında sözlü ve sözlü olmayan işaretlerin alındığı ve yorumlandığı bir ilişkinin kurulmasını sağlar. Bu karşılıklı ilişki süreci, bebek ve ebeveyni arasındaki duygusal bağlanmanın temelini oluşturur.
6 aydan sonra bebeğin motor ve bil işsel gelişimi, fiziksel ve duygusal açıdan daha bağımsız davranmasını sağlar. Bebeğin kaşığa geçip kendi kendine yemeye başlamasıyla bebek ile ebeveyn arasında ‘bağımsızlık-bağımlılık mücadelesi’ başlar.
Başka bir ifadeyle her öğünde kaşığın bebeğin ağzına kim tarafından götürüleceği ile ilgili çatışma ortaya çıkar. Bu durumlarda öğün saatleri, bebek ve ebeveynin sosyal iletişime geçtiği bir ortam yerine ‘savaş alanı’na dönüşür.
Çocuklarda ve bebeklerde yeme bozuklukları tedavi edilebilir bir rahatsızlıktır. Bu dönemde ebeveynlerin olumsuz duygulara kapılmaması gerekir.
Beslenmenin Gelişimi
• Çocuk ve ebeveynin aktif katılımının olduğu bir süreçtir.
• Ebeveyn çocuğa hangi besini “nerede” ve “ne zaman” önerileceğini, çocuk ise “ne kadar” yiyeceğini belirler.
• Çocuk büyüdükçe ve olgunlaştıkça bu görev dağılımı daha karışık hale gelir.
Beslenme becerileri ve besin çeşitlerine göre çocuk doğumdan itibaren bazı evrelerden geçer;
• İlk 6 ay: Anne sütü ana besin kaynağıdır. Su dahil hiçbir ek besin önerilmez. Bazı özel durumlarda mama tercih edilebilir, ancak genel beslenme şekli sıvı besinlerdir.
• 6-8 ay: Meyve sularının ve püre kıvamındaki yarı katıların bebeğin öğünlerine eklendiği dönemdir. Anne sütü alamayan bebeklerde ya da daha karışık (anne sütü+ formül süt) beslenenlerde bu geçiş 4.ayda olabilir.
• 8-1 O ay: Yumuşak ve pütürlü besinlere geçilir. Farklı tattaki besinlere geçiş sırasında ilk 6 ay anne sütü ile beslenenlerde biberon kullanan bebeklere göre daha az sorun yaşanır.
• 12.aydan sonra: Biberondan kaşığa ve kendi kendine beslenmeye geçilir. Çocuk aile üyeleriyle aynı sofrada ve aynı besinleri yiyebilir. Yemek tercihleri belirmeye başlar. Bu nedenle beslenme sorunlarının en sık ortaya çıktığı dönemdir.
bebeklik ve küçük çocukluk döneminde görülen çocuklarda yeme bozuklukları beslenme sorunları;
• Yeme reddi (az yeme/ hiç yememe),
• Yemek seçme (sadece birkaç çeşit yeme),
• Besin kıvamında beklenen gelişimin olmaması (yarı katı / katı gıdalara geçememe),
• Kendi kendine beslenmenin olmaması,• Sık kusma, öğün saatlerinde uygunsuz davranışlar (hırçınlık, ağlama, öfke patlamaları),
• Yutma ya da çiğneme sorunları olarak özetlenebilir.
Ergoterapistler, çocukların duyusal uyaranlarını yönetme becerilerini de geliştirmeye yardımcı olabilirler. Bu, çocukların yiyeceklerin kıvamı, dokusu ve kokusu gibi özelliklerini daha iyi algılamalarına ve yeme davranışlarını daha iyi kontrol etmelerine yardımcı olabilir. Bu nedenle, ergoterapistler, çocuklara yemekleri farklı şekillerde hazırlama, yemekleri renklendirme, yiyeceklerin dokusunu değiştirme, yemek saatlerini düzenleme ve diğer davranışsal yöntemler gibi çeşitli teknikler öğretebilirler. Duyu bütünleme ve yeme bozuklukları terapisib i r I i kt e i I er I eye b i I i r.
Çocuğum yemek yemiyor diyorsanız mutlaka bir ergoterapistten değerlendirme almanızı öneriyoruz.
